Jeszcze kilkanaście lat temu samochód był symbolem dorosłości, niezależności i statusu. Prawo jazdy zdawane tuż po 18. urodzinach, pierwsze auto – często używane – i poczucie wolności. Dziś ten schemat coraz częściej przestaje działać. W wielu krajach Europy obserwujemy spadek zainteresowania posiadaniem samochodu wśród młodych dorosłych.
Czy to chwilowa zmiana pokoleniowa, czy początek strukturalnego kryzysu w motoryzacji?
Dane mówią wyraźnie – zmienia się podejście, nie potrzeba mobilności
Mobilność nie zniknęła. Zmienił się sposób jej realizacji. W dużych miastach rośnie popularność transportu publicznego, carsharingu, mikromobilności oraz usług ride-hailingowych. W wielu aglomeracjach własne auto przestaje być koniecznością.
Dla młodego pokolenia samochód nie jest już oczywistym pierwszym dużym zakupem. Często wyprzedzają go:
- wynajem mieszkania,
- edukacja,
- podróże,
- sprzęt elektroniczny,
- rozwój zawodowy.
Auto przestało być marzeniem – stało się kosztem.
Ekonomia – bariera wejścia jest wyższa niż kiedykolwiek
Ceny nowych samochodów w ostatnich latach znacząco wzrosły. Elektryfikacja, normy emisji, zaawansowana elektronika, systemy bezpieczeństwa – to wszystko podnosi koszt produkcji.
W efekcie nawet modele segmentu B czy C są dziś wyceniane na poziomie, który dla młodych osób rozpoczynających karierę zawodową bywa zaporowy.
Marki takie jak Volkswagen, Toyota czy Renault mierzą się z problemem dostępności cenowej swoich podstawowych modeli.
Rynek wtórny również przestał być „bezpieczną przystanią”. Po pandemicznych zaburzeniach podaży ceny aut używanych utrzymują się na podwyższonym poziomie.
Do tego dochodzą koszty paliwa, ubezpieczenia, serwisu i parkowania. Całkowity koszt posiadania samochodu rośnie szybciej niż wynagrodzenia młodych pracowników.
Zmiana wartości – od własności do dostępu
Pokolenie wychowane w modelu subskrypcyjnym – od platform streamingowych po wynajem mieszkań – coraz częściej wybiera dostęp zamiast własności.
Samochód przestaje być symbolem statusu. Wizerunkowo większą wartość może mieć mobilność, elastyczność czy styl życia „bez zobowiązań”.
Carsharing i abonamenty motoryzacyjne wpisują się w tę filozofię. Dla młodych użytkowników ważniejsze jest:
- brak długoterminowego kredytu,
- brak ryzyka utraty wartości,
- możliwość zmiany auta,
- przewidywalność kosztów.
Motoryzacja zaczyna konkurować z usługami, a nie z innymi markami samochodów.
Urbanizacja i ograniczenia dla aut
Duże miasta systematycznie ograniczają ruch samochodowy w centrach. Strefy czystego transportu, rosnące opłaty parkingowe i rozwój infrastruktury rowerowej zmieniają sposób poruszania się po mieście.
W takich warunkach posiadanie auta bywa utrudnieniem, nie ułatwieniem.
Młode pokolenie, które coraz częściej mieszka i pracuje w miastach, podejmuje decyzje racjonalne. Jeśli transport publiczny działa sprawnie, a aplikacje ride-hailingowe są dostępne 24/7 – samochód przestaje być niezbędny.
Elektromobilność – czy to czynnik przyciągający młodych?
Rozwój elektromobilności miał przyciągnąć nowe pokolenie kierowców. Marki takie jak Tesla udowodniły, że samochód może być postrzegany jako nowoczesny gadżet technologiczny.
Jednak cena pozostaje barierą. Mimo postępu technologicznego auta elektryczne wciąż są droższe od wielu spalinowych odpowiedników. Infrastruktura ładowania, choć rozwijana, nadal budzi wątpliwości w mniejszych miejscowościach.
Dla młodego konsumenta elektromobilność bywa atrakcyjna ideowo, ale trudna finansowo.
Motoryzacja traci emocjonalny wymiar?
Dla wcześniejszych pokoleń samochód był symbolem wolności. Dziś wolność kojarzy się z możliwością pracy zdalnej, podróżowania tanimi liniami lotniczymi czy elastycznością zawodową.
Motoryzacja w coraz większym stopniu staje się narzędziem użytkowym, nie obiektem aspiracyjnym.
W mediach społecznościowych większe zainteresowanie generują technologie, startupy czy lifestyle niż premiery klasycznych modeli spalinowych. Wizerunek motoryzacji przesuwa się z pasji w stronę funkcjonalności.
Czy to realny kryzys dla producentów?
Producenci nie ignorują trendu. W odpowiedzi rozwijają:
- modele finansowania abonamentowego,
- sprzedaż online,
- usługi mobilności,
- cyfrowe systemy personalizacji.
Niektórzy eksperci mówią wręcz o przejściu od „producenta samochodów” do „dostawcy mobilności”.
To nie musi oznaczać spadku sprzedaży w długim terminie. Może oznaczać zmianę modelu biznesowego.
Młodzi nie chcą samochodów – czy tylko później po nie sięgają?
Warto zauważyć, że część badań wskazuje nie tyle na trwałą rezygnację z auta, co na przesunięcie momentu zakupu. Wraz z założeniem rodziny czy przeprowadzką poza centrum miasta potrzeba własnego samochodu wraca.
Różnica polega na tym, że auto przestało być pierwszym krokiem w dorosłość.
Kryzys czy transformacja?
Motoryzacja nie znika. Zmienia się jej rola w życiu młodych ludzi.
To nie brak potrzeby mobilności, lecz redefinicja jej znaczenia. Samochód przestaje być marzeniem – staje się jednym z wielu narzędzi.
Dla producentów i dealerów to sygnał ostrzegawczy. Dla rynku – impuls do innowacji. Dla młodego pokolenia – naturalna konsekwencja realiów ekonomicznych i społecznych.
Prawdziwe pytanie nie brzmi więc, czy motoryzacja jest w kryzysie.
Brzmi: czy branża potrafi dostosować się do świata, w którym własność przestaje być celem, a staje się opcją.
